Wespennesten zijn eng. Soms beland je in een situatie die als een wespennest voelt: je zit erin, maar kunt er niet zomaar uitstappen. Misschien herken je dat.
Het overkwam mij toen ik toetrad tot een bestuur. Ik wilde een organisatie helpen, maar ontdekte dat sommige bestuursleden een eigen agenda hadden. Tegelijkertijd waren er mensen die oprecht het goede wilden doen en zich volledig inzetten.
De mensen met een eigen agenda maakten het anderen moeilijk. Ze wilden dat alles op hun manier verliep en waren ervan overtuigd dat zij het gelijk aan hun kant hadden. Ik vrees dat ze niet eens beseften hoezeer ze de sfeer voor anderen verziekten en hoe respectloos hun gedrag soms was.
Soms ging het om iemand die niet deed wat hij of zij beloofde: afspraken werden niet nagekomen en op belangrijke momenten bleef een reactie uit. Maar zodra het goed uitkwam—bijvoorbeeld tegenover instanties of de pers—werd mooi weer gespeeld. Dan werden verhalen verteld alsof die persoon de redder van de organisatie was, en de buitenwereld ging daar gemakkelijk in mee.
Juist de mensen die vanuit goede intenties deelnamen en zichzelf wegcijferden voor het gezamenlijke doel, werden hiervan de dupe. Ze liepen erop leeg, maar gingen toch door omdat ze hart voor de zaak hadden.
In zijn korte bestaan kende het bestuur veel wisselingen. Bestuursleden haakten af omdat ze niet opgewassen waren tegen de verborgen agenda’s en onderlinge spanningen. Uiteindelijk heeft ook de organisatie het niet gered.
Als ik erop terugkijk, vraag ik me af: wat had ik anders kunnen of moeten doen?
Misschien begint het ermee dat je een bestuur onderzoekt voordat je er deel van gaat uitmaken. Hoe is de organisatie ontstaan, door wie en met welke intenties? Delen de bestuursleden hetzelfde doel en hebben zij vergelijkbare ideeën over de manier waarop dat doel bereikt moet worden? Kies je voor een kleine start en een langzame, gedegen groei, of ligt de lat vanaf het begin hoog? Is de organisatie bewust opgezet, of is er iets ontstaan waarvoor achteraf een bestuur nodig bleek?
Ook is het belangrijk dat bestuursleden kunnen reflecteren op hun eigen inzet. Vraag jezelf af waarom jij in het bestuur wilt plaatsnemen en wat je eruit hoopt te halen. Dat hoeft niet verkeerd te zijn; het is zelfs nodig. In het leven moeten geven en ontvangen uiteindelijk in balans zijn. Maar op een wespennest zit niemand te wachten.