Kortste blog

Ik zou een blog willen schrijven over mijn bezoek aan Tsjernobyl afgelopen week. Maar wat ik daar gezien heb kan ik niet in woorden vangen. Ik heb veel foto’s gemaakt die op mijn andere sites te zien zijn en ik kan daar geen woorden aan toevoegen. Hoe meer ik er over lees en bekijk, hoe gekker dat het gaat worden. Het met eigen ogen zien wat er over is 32 jaar na de ramp maakt dat ik afvraag of ik niet in een filmdecor liep en eentje die wel heel knap in elkaar gezet is. Maar het was geen decor het was echt.  De beelden die ik gemaakt heb zeggen meer dan ik woorden kan vertellen. Daarom is dit de kortste blog tot heden.

 

Verwonderd….

Ik heb een prachtige reis naar Egypte achter de rug en in plaats  dat ik vol inspiratie voor een blog zit word ik stil. Stil van het moois dat ik gezien heb. Maar ook stil omdat ik aan het broeden ben wat ik kan doen om het neer te zetten. En het neerzetten is een educatiecentrum in een klein dorp boven Luxor. Ik wil mijn netwerk niet lastig vallen met een geldvraag. Terwijl ik ook wel denk, als iedere facebookvriend en iedere linkedln connectie € 10 doneert zijn we er. En wat is nu toch € 10 ?  Of ieder lid van een groep die ik beheer € 1 doneert, dat is nog minder.  Maar ik weet ook dat die vraag regelmatig gesteld wordt, er zoveel goede doelen zijn om te doneren. Ik het zelf ook niet leuk vind om die vraag te krijgen voor iets dat ik helemaal niet ken, en helemaal niets mee heb. Dus ik kan beter tegen iedereen zeggen dat ze naar Luxor komen. En ik denk dan dat iedereen net zo onder de indruk is als ik. En geniet van al het moois dat daar te zien is. De vriendelijkheid en gastvrijheid van de bewoners.  Wat zou dat mooi zijn, als het toerisme weer op het oude nivo terugkomt. De mensen daarmee weer hun inkomsten hebben, zin van bestaan.  En ik weet ook als je het project met eigen ogen gezien hebt, dat je wel meer geeft dan die € 10.  Kijk maar eens op de website!

Gelukkig lopen er lijntjes die zorgen dat we dit project neer kunnen zetten. Maar er moet nog meer komen. En dat komt, ik heb er vertrouwen in. Soms weet je dat het lukt, je weet alleen nog niet hoe.  Mocht je een tip voor me hebben, ik hoor het graag.

Ik ben niet alleen stil daarvan, maar van de indrukken, die ik  terug kan halen wanneer ik mijn foto’s bekijk. De zonsondergang op de Nijl, mijn favoriete tempel Karnak, waar ik alleen maar hoef te zijn en me vervuld voel bij het bezoek aan het tempeltje van Sekhmet.

Het valt niet in woorden te vangen wat ik daar beleef. Als er vorige levens bestaan, dan heb ik er minimaal 1 daarvan daar doorgebracht. Ik weet niet of je dat herkent, dat je ergens bent, en dat je een gevoel van thuis hebt. Ook al is het in een andere omgeving, zelfs in een andere cultuur. Ik verwonder me daar over. En zo een paar weken na mijn bezoek, verwonder ik me nog steeds, en weet je ik vind het zo heerlijk om in verwondering te zijn, want dat maakt dat ik de dingen in mijn directe leven en omgeving anders bekijk en ervaar.  En dat maakt alles weer zo leuk, alsof het een beetje nieuw is.  En stiekem denk ik er ook al aan wanneer ik weer een keertje terug kan….

Sekhmet in Karnak Tempel

Ander daglicht…?

Naarmate je ouder wordt komen gebeurtenissen in een ander daglicht te staan.  Vooral omdat je zelf door je ervaringen anders tegen die dingen aankijkt.
Maar ook de tijdsgeest laten dingen veranderen en brengt je (mij) soms aan het twijfelen:  toen ik klein was hadden wij een Pastoor B. Een hele aardige man, en wanneer hij bij ons kwam ging ik bij hem op schoot, want dan kreeg je een rolletje drop die (ik denk) uit zijn broekzak kwam. Ik heb er absoluut geen vervelende herinneringen aan.  Dezelfde pastoor liep over de markt en ik bleef net zo lang dralen tot het lukte om net voor de stroopwafelkraam te zeggen, dag meneer pastoor. Wetend dat ik dan zo’n zakje koekkruimels kreeg.  In de tijd van nu kan dit niet meer. Terwijl ik denk dat hij oprecht was, er hing geen enkele spanning omheen, ik heb nooit iets vervelends gemerkt.  Als in de media negatieve berichten voorbij komen, dan betrap ik mezelf op het negatief idee, hij zou toch niet….
Nee niet alle geestelijken hadden slechte bedoelingen!

Ander verhaal stamt ongeveer uit dezelfde tijd: ik zat op de lagere school en daar waren we bezig met een project tegen het roken (toen al 😊) Ging over het na-apen, met een poster van een aap die aan het roken was.  En een van de opdrachten was dat je aan volwassenen moest vragen waarom ze rookten.  Zal best lastig zijn geweest voor mijn ouders die beiden rookten. En toen onze huisarts op bezoek was, bedacht mijn moeder dat ik het hem moest vragen. Schoorvoetend (was in mijn verlegen tijd) vroeg ik het.  En ik kreeg een ongelooflijke donderpreek dat God de tabaksplant niet voor niets geschapen had. Een preek die veel  indruk gemaakt heeft, blijkt al uit feit dat ik het nu  nog zo goed weet.  Ik heb het niemand meer durven vragen.  En ik denk dat de tabaksindustrie hem graag als woordvoerder gehad zou willen hebben, want tegen zijn preek was niets in te brengen. Maar was dit voorval in deze tijd gebeurd, dan had ik waarschijnlijk gezegd, dat God toch niet bestaat, dat hij met een beter argument zou moeten komen. Maar in deze tijd had ik de kans voor die vraag niet gekregen, een huisarts die op huisbezoek komt, koffie drinkt, een sigaretje rookt….uitgestorven dat soort huisdokters.

Gekleurd oordeel

’s Ochtends bij de zwemles van school: jij zult nooit je B-diploma halen, ’s middags haalde ik mijn B-diploma.  Eerder in een week: jouw foto’s lijken nergens op, hebben geen kwaliteit. Later in die week voor dezelfde foto’s complimenten, zo mooi vastgelegd.
Oordelen zijn  gekleurd door degene die ze maakt.  Voor mijzelf is het de kunst is om me daardoor niet af te laten leiden. Ik ben gevoelig voor negatieve kritiek. Wie het ook geeft, ik kan me afbrand voelen, mezelf het idee geven er niet voor te deugen en dan maar te stoppen.  Niet alleen met kritiek heb ik dat, maar ook als ik mezelf op een fout betrap. Als ik in mijn werk iets vergeten ben, iets fout heb gedaan, dan voelt het alsof de wereld onder mijn voeten wegslaat. Ik heb de neiging te verlammen of te vluchten. Ik zou kunnen stoppen met dat waar het omgaat. Ontslag nemen, stoppen met fotograferen.  En natuurlijk is er gelukkig nog zoiets als verstand dat mij voor deze wanhoopsdaden behoed.  Maar het gevoel is even wel heel sterk. Om dan terug te relativeren. Wie zegt het, waarom, Heeft die persoon gelijk?  De fout corrigeren. Zo kan er een mail binnen komen met kritiek op een toon die bij mij het opgeheven vingertje oproept. Ik moet dat laten liggen, nog eens lezen. De toon blijft wel hetzelfde, ik zou het liever op een andere manier aangereikt krijgen. Maar er zit wel een kern van waarheid in de mail. En natuurlijk niet bedoeld om mij tot wanhoopsdaad te drijven. (ga ik dan toch vanuit).
Bij kritiek is het de kunst om te kijken wat kan ik daarmee. En als ik er niets mee kan, Het van me af te laten glijden.  En kan ik er wel iets mee: pluk de vruchten.
En dat klinkt simpeler dan het is.  Vooral bij ongevraagd kritiek. Of kritiek dat niet rechtstreeks bij je komt maar via een omweg, meestal via andere personen.
Wanneer ga je terugkoppelen dat je niet blij bent met de manier waarop. Als het via via is gegaan dan doe ik dat vaak wel.  En dan confronteer ik de ander met: goh, ik hoorde dat…
Soms laat ik het,  heb ik het van mij aflaten glijden en ach…
In mijn eigen oordeel over anderen, of dat want anderen gemaakt hebben, ik probeer het voor me te houden tenzij er om gevraagd wordt. En ik benadruk dat het mijn mening, mijn idee is en dat dat niet de waarheid is. En natuurlijk heb ik het er wel met anderen over,  wat vond jij van dit of dat…en dat is dan binnen een besloten kring, wat een leuke discussie kan zijn en de ander niet schaadt.
Laatste jaren is er aandacht hoe om te gaan met positieve feedback, met complimentjes. Nou dat vind ik vaak toch heel wat makkelijker dan negatieve feedback!

Verleden..

Degene die al langer mijn blogs lezen weten dat ik soms zo’n nostalgie momentje ken. Terug naar het verleden, Niet vanuit pijn of frustratie maar meer vanuit een koestering. Momenteel (weer) eens bezig met opruimen. En dan kom ik niet om dat stukje verleden heen.  En zo ontdekte ik deze week dat het dit voorjaar 10 jaar geleden is dat ik mijn administratiekantoor verkocht. Ik kijk de jaarrekening van toen, oef, waarom weggedaan? Waar zou ik nu gestaan hebben als ik doorgegaan was? En vraag waar geen antwoord op komt. Toch was het een goede keus, waar ik nog altijd achtersta.

Ik kom een arbeidscontract tegen van mijn vader, werken bij Philips. Hij ging in een jaar in guldens verdienen wat ik nu per maand in euro’s heb, meer dan 60 jaar geleden. Ik zie ook iets van een huurovereenkomst, en die huur stond wel in verhouding. Mijn vader is dit jaar 40 jaar overleden, als hij nu plots terug kwam in deze tijd, dan zou hij het allemaal niet begrijpen.

Ik kom brieven tegen die ik naar mijn moeder stuurde als ik op vakantie was. Vanuit Frankrijk. En ik besef dat dit een van de weinige contactmomenten waren tussen ons met vakanties. Een telefoontje bij aankomst, een brief, en misschien nog een kort telefoontje. Nu volgen we elkaar tijdens de vakantie zowat dagelijks.

Ik kom de spullen van mijn kinderen tegen, een citotoets van de een, een knuffel van de ander. En ik denk vol trots aan ze, hoe ze nu zijn, wat er tot heden van ze geworden is. Ik kom mijn eigen poppenwagen tegen en ik heb de stille hoop dat mijn kleindochter daar mee zal gaan spelen.

Veel van dit soort dingen bewaar ik weer en ik vraag me af, over x-tig jaar, kijken mijn kinderen in die kist. Hoe kijken zij daar naar? Mijn brief aan mijn moeder? Oudbollig..truttig..? Contract van mijn vader? Zij hebben mijn vader niet gekend, de betekenis zal voor hen heel anders zijn. Wat moeder toch allemaal bewaard heeft.
Ik mijmer en droom. En dat is niet vervelend.  Ik gooi weer heel veel weg. Maar sommigen dingen echt niet.
En dan roept de realiteit van de dag,  gebeurtenis die me in het hier en nu brengt.  En ik moet denken aan een spreuk die ik van de week las:

ik ben gelukkig ondanks dankzij mijn verleden.

Ik moest er over nadenken, en het klopt wel, maar van mij hadden een aantal dingen echt wel anders gemogen.

Geheimen

Geheimen, wie fascineert het niet? Menig boek is er succesvol door geworden. We kennen veel geheimen, familiegeheimen, bedrijfsgeheimen, staatgeheimen, klein- en grote geheimen. Leuke en minder leuke geheimen.

Leuke geheimen zijn er niet zo veel.  Want wat leuk is, is willen we vaak wel delen. Als kind begin je zo met kleine geheimen samen met mama iets leuks gekocht voor papa’s verjaardag, en dat moet geheim blijven tot hij jarig is. Maar ook beginnen we al klein met minder leuke geheimen, wie kent de verhalen niet van een kind dat van boven tot onder de snoepresten zit en dan zegt, nee hoor, geen snoep gepakt. En dan vinden we dat nog leuk.

Als je aan geheimen denkt, denken we vaak aan grote dingen zoals misbruik, vreemdgaan, diefstal e.d Maar er zijn vele kleinere: stiekem roken, salaris, soapster bewonderen.

En waarom houden we dan dingen geheim? Angst is de grootste drijfveer. Angst voor afwijzing, onbegrip, straf. Maar het kan ook strategisch zijn, er zelf beter van worden als anderen het niet weten.  Bedrijfsgeheimen zijn daar natuurlijk een voorbeeld van, een bedrijf wil niet dat een idee uitlekt, want dan kan een ander ermee vandoor gaan.

In therapie kom ik vaak familiegeheimen tegen. Soms dat mensen weten dat er iets is, maar niet weten wat. De sfeer kan dan koud worden, om te snijden zijn. Kinderen, maar ook volwassenen gaan hun eigen verhaal maken, Denken dat het dit of dat is.  Familiegeheimen kunnen zwaar zijn. De angst dat het geheim naar boven komt is groot.  Denk aan misbruik, aan niet bekend zijn van biologische ouders,  aan verkeerde beslissingen in de oorlog, een misdrijf met of zonder veroordeling, maar ook een miskraam werd vroeger geheim gehouden, daar sprak men niet over.  En binnen zo’n gezin kan men er generaties later last van hebben, zonder dat men nu wist wat en waarom.  In familie-opstellingen wordt dit  vaak verduidelijkt. Het geheim wordt niet ontrafeld, maar wel een bevestiging dat het zo was, en het opruimen van die negatieve lading daarvan.  Geheimen kunnen zo zwaar zijn dat je er zelfs lichamelijk ziek van wordt.

Op internet heb je een website waar je anoniem je geheim kan delen. Met als achterliggende gedachte dat het vertellen van je geheim oplucht, dat het positief kan werken voor je gezondheid.
Onlangs met #metoo kwamen veel geheimen naar boven, alsof er een beerput open werd getrokken en men wist: ik ben niet alleen met deze ervaring, ik hoef het niet langer geheim te houden.

Er staan veel geheimen op de geheimen website. En ik vraag me af welke categorie mensen dit allemaal lezen. Nieuwsgierig naar de geheimen van een ander? Bemerken dat jouw geheim niet zo erg is, er zijn er zoveel meer met dezelfde of ergere ervaringen?

Ik vind geheimen fascinerend.  Zoals ik boven aangaf, in therapie komt het vaak voor. Maar ook bij mijn werk als afscheidsfotograaf, dan ben je even intiem en dichtbij een familie, buitenstaander, observeerder en tegelijk ook deelnemer. En ook dan blijken soms dingen boven te komen die nooit gezegd zijn. En soms echt heftige situatie, soms werkt dat helend, soms werkt het verwijderend. En dan denk ik: wat jammer, wat jammer dat het nu moet komen en de veroorzaker ligt in de kist en laat zijn/haar familie ontredderd achter.  Ik zie dat, en weet dat er nog een lange weg te gaan is, met soms geheimen van generaties terug.
Ik ben voor openheid, zadel niet mensen in je omgeving op met jouw geheim. Maar ik ben ook van wat niet weet wat niet deert….  Neem zelf verantwoordelijkheid hoe lastig soms ook om te bepalen of het valt in categorie: wat niet weet wat niet deert of, dit moet verteld worden, dit moet helderheid scheppen! Voor jezelf en voor anderen.

Met geheimen kun je verstrikt in een web raken.

kerst..

Niet meer weten of het nu zondag, maandag of dinsdag is.  Toch weer teveel gegeten en misschien ook wel gedronken.  Samen eten, of alleen? Fijne herinneringen of mag kerst voor jou gestolen worden?  Hoe je er ook instaat, je kan er niet omheen. Immers de mailbox puilt uit met goedbedoelde kerstwensen. Met een druk op de knop heb je 10-100-misschien wel 1000 of meer mensen bereikt. Het word je zo makkelijk gemaakt. Zo ook in de supermarkt, kant en klaar luxe maattijden of uitgebreide beschrijvingen hoe je het dan toch het beste zelf kan doen.
Met het koor waar ik in zing, zongen we eerste kerstdag en in een verpleeghuis. Gelukkig was ik daar al eerder geweest en wist ik wat ik te verwachten had aan bewoners. Ik ken dat niet, mijn ouders hebben nooit in een dergelijke instelling gewoond.  En ik zie een aantal mensen meezingen met de bekende liederen van vroeger. Liederen die ik nog uit mijn hoofd ken, die mijn kinderen niet meer kennen, laat staan mijn kleindochter later als ze groot is. Sterft dit uit? Zoals wij daar een dienst opluisterden.? Wat komt ervoor terug?
Het nieuws gaat over een vermoorde vrouw, over ene politicus die een zakje pistache pinda’s weggooit . En ik vraag me af, wat vind ik nu van kerst?   De dagen worden vanaf nu weer wat langer, daar ben ik blij mee.  Ik vraag me af of ik iets met goede voornemens zal doen.  Ik weet uit ervaring dat dit eigenlijk niet het goede moment is. Anderzijds het is ook een bezinningsperiode. Dus ons pensioen maar eens bekeken.  Oeps,  oke, eerste goede voornemen: dat eens goed op een rijtje zetten en met iemand van verstand van zaken eens bespreken. En intussen ontstaat er een to do lijstje voor komende werkweek, dit moet nog dat moet nog, en zus en zo. De kans op vergeten tijdens dit soort dagen gebeurt zo makkelijk.
En dan denk ik dat ik nog een blog wil schrijven over die kerstboodschappen die mijn mailbox in komen. Hoe serieus kan ik het nemen als iemand voor die weg kiest en misschien wel tig-adressen tegelijk die zelfde liefdevolle boodschap stuurt. Of facebook dan. En eigenlijk denk ik dus: ik wil persoonlijke (kerst-)aandacht. Ik wil weten dat jouw boodschap voor mij en mij alleen is. Oei,  wat egoïstisch van mij, toch?  Waarom gun ik al die andere mensen niet ook de wens van die fijne feestdagen? Natuurlijk gun ik iedereen fijne feestdagen, maar het is zo een bodemloze put geworden, gooit het er maar in , en kijk maar bij wie die goede wensen terecht komen.  Daardoor krijg ik er binnen van mensen die ik niet of nauwelijks ken, maar loop ik ook het risico de serieuze die via deze weg binnenkomt te missen. (want ja een mail kan ook heel persoonlijke boodschap bevatten)

Eigenlijk vind ik kerstdagen best verwarrend, ik vind van alles, vind dat ik dat niet moet vinden en niet moet zeuren, bezin mezelf over wat geweest en wat komen gaat, maar wanneer de pensioenplanning voorbij komt word ik onrustig, hebben we het wel goed gegaan.  Ik wil niet zover vooruit plannen, bij de dag leven, maar daar kan je dan weer spijt van krijgen. Terwijl spijt een zinloze emotie is, het is voorbij en kunt er niets meer aan veranderen. Maar nu kan ik dat nog wel, maar… Gelukkig kan ik komende 3 dagen gewoon werken, voorraad tellen, mijn to do list afwerken.   En dan uiteindelijk weer te concluderen, dat wanneer we een week verder zijn, de eerste werkdag van 2018 er alweer opzit, er gewoon weinig veranderd is, en ik nog steeds naar mijn pensioenvoorziening moet kijken.

Fotografie is hot!

Discussies die ik voorbij zie komen over het programma het Perfecte Plaatje, wel eerlijk, niet eerlijk, aantallen mensen die naar dat programma kijken, het aantal fotocursussen, aantal fotografie gerelateerde facebookpagina’s die ik voorbij zie komen, ik kan niet anders concluderen: fotografie is hot.

Mijn eerste zelf gemaakte foto’s dateren uit 1977, op vakantie, zuinig met het fotorolletje, ik kreeg er maar één, ontwikkelen was duur. Tot op de dag van vandaag spijt dat ik zo zuinig was, het was de laatste vakantie waarbij mijn vader er nog was.

Daarna altijd foto’s gemaakt. Vakantiefoto’s, maar ook van mijn directe omgeving, mijn ziekenhuis opname. En nu denk ik vaak: als ik opnieuw 18 was, dan werd ik fotojournalist. Lang wist ik niet eens dat dat echt een beroep was.
Net zo goed als ik niet wist dat mijn manier van fotograferen een naam heeft: ogenbliksfotografie. Als fotograaf heb ik regelmatig last van een identiteitscrisis. Als ik een foto-opleiding volg dan ontstaat er weerstand. Ja ik wil de techniek leren, nee ik wil niet in een keurslijf van zo moet het en alleen dat is goed. Natuurlijk besef ik dat techniek ondersteunend moet zijn, en net als alles start je bij een basis en moe je dat eerst onder de knie hebben.  Maar ik houd er zo van om dat te fotograferen wat ik tegenkom, met het licht dat er is, met de omstandigheden, met het fototoestel dat ik bij me heb. En voel me zo happy als ik dan iets leuks vastleg, dat nooit meer voorkomt. Zoals de foto hieronder. Dat is er, of dat is er niet.
En wanneer ben je geen hobby fotograaf meer? Als je geld vraagt voor opnames? Als je een serieuze opleiding hebt gedaan? Daar is geen eenduidig antwoord over te vinden, de een vind dat, de ander vind dat. Laat ik zeggen dat het voor mij niet mijn hoofdberoep is. Overigens las ik onlangs over een 80 jarige dame die samen met haar zoon foto’s ging maken, en zij werd op haar leeftijd met haar foto’s gewoon nog beroemd..,,

Wanneer ik op een fototentoonstelling loop dan zie ik foto’s waar mensen uren, dagen, weken en soms wel jaren aan gewerkt hebben, naar toe gewerkt. Ik vind dat oprecht knap. Ik kan dat niet.  En ik betrap mezelf vaak op dat ik te gehaast ben, te snel, waardoor de foto onscherp is, niet recht of… En ik heb me voorgenomen, daar in te trainen, ondanks dat ik een ogenbliksfotograaf ben, rust bewaren, nadenken, en soms (misschien wel vaak) is daar de tijd niet voor.
Misschien dat dat ook een van de redenen is dat ik als afscheidsfotograaf werk, natuurlijk het ja woord bij een huwelijk doe je ook geen twee keer, maar veel foto’s worden daar in scene gezet. Bij een uitvaart zelden. Soms nog een foto van het gezin bij de opgebaarde dierbare. Maar de rest is ondanks een draaiboek, onvoorspelbaar.

En eigenlijk denk ik: wat maakt het uit hoe of wat iemand fotografeert, als de fotograaf er zelf maar blij is, of het nu een perfecte foto is of niet.  Maar ik fotomaak-land moet je een dikke huid hebben, kritiek horen en meenemen waar je iets mee kunt en verder: loslaten! (En dat is niet anders dan bij andere zaken in het leven :-))

Bijzondere uitvaarten

Ik had een administratiekantoor en ik dacht dat ik de beste was. Waarom? Iedere nieuwe klant vertelde wat een ellende het was bij het vorige kantoor waar hij/zij vandaan kwam. En was zo blij met mij.  Dus ik moest wel de beste zijn, over anderen hoorde ik alleen slechte verhalen. Wat ik voor het gemak maar vergat was dat degene die tevreden waren natuurlijk niet weg gingen.  Het was absoluut goed voor mijn zelfvertrouwen.
Gisteren postte ik op fb dat ik zo’n bijzondere uitvaart meegemaakt had.  Ik was als afscheidsfotograaf aanwezig. En ik realiseerde me al tijdens het schrijven van dat bericht dat alle uitvaarten bijzonder zijn. Want het is het afscheid van die ene unieke persoon die gestorven is.  En of het nu mijn smaak is of niet, het is altijd een bijzondere uitvaart, geen enkele uitvaart is hetzelfde. Maar voor mij voelt het speciaal bijzonder. Anders als bij het administratiekantoor is het niet dat ik de verhalen van ontevredenheid krijg. Het is iets veel, ik zou bijna zeggen meer, want ik word  toegelaten bij intieme ceremonies, die maar één keer plaats vinden. Mensen zijn kwetsbaar in hun verdriet en vertrouwen op jou. Vertrouwen dat jij het afscheid goed vastlegt. En je bent aanwezig, maakt foto’s en probeert onzichtbaar te zijn. Of soms juist even zichtbaar omdat er toch een helpende hand nodig is. Je kijkt naar de familie en ziet de onderlinge gevoeligheden. Maar je laat niet merken dat je dat gezien hebt.  Je bent getuige, zonder oordeel, zonder actie. Maar dat wat je ziet leg je vast, voor de herinnering. Foto’s maken op uitvaarten is nog geen gemeengoed. Op bruiloften wel, daar wordt veel geld neergeteld voor de perfecte reportage.   Ik vind het fijn om foto’s te maken van dat wat niet voorspelbaar is.  Natuurlijk is er een draaiboek van een uitvaart. Maar ik moet het doen  met het licht dat er is, geen lampen, geen flits. Met de omgeving zoals die is, niets opzij zetten, geen verbouwingen. En de momenten zijn kort, in een flits is het voorbij. Ik zie emoties maar ik moet mezelf daarin niet verliezen, niet meevoelen zodat mijn tranen mee vloeien, maar toch empathisch zijn.
Het is zo bijzonder om dit te mogen doen, daar heb ik eigenlijk geen woorden voor.  Ik hoop en weet dat steeds meer mensen de waarde zien van de aanwezigheid van een fotograaf op een afscheidsviering.

#metoo

Sinds het gonst over #metoo op radio, televisie en internet borrelt er bij mij ook van alles naar boven. Een van mijn eigen metoo’s, ik werkte als leerling in een psychiatrisch ziekenhuis, en wilde je voor je theorie zeker slagen dan kon je het beste het bed een keer delen met de docent verpleegkunde. Echter daar had je keus in. Diezelfde man was hoofd van een afdeling met kwetsbare mensen. En die mensen randde hij aan. Hij pakte de dames bij de borsten en in het kruis en ook de heren taste hij graag in het kruis. En iedereen lachte ermee, al dan niet als een boer met kiespijn. Deze mensen hadden geen keus. Ik heb er werk van gemaakt, een klacht ingediend. Hij is uit zijn functie ontzet. Het werk in die kliniek werd voor mij lastig en ik ben zelf vertrokken, maar ik had keus.

Tientallen jaren later had ik een man in therapie, die door zijn dochter en vrouw ten onrechte beticht werd van seksueel misbruik. Dat het onterecht was, dat was bewezen, recht had gezegevierd alleen zijn leven was kapot. Moeizaam krabbelde hij overeind. Hij kan zeggen metoo.

Toen ik van de week op de radio hoorde zeggen: wat er nu bereikt wordt is dat daders trillend thuis zitten, angstig dat ze bij naam en toenaam genoemd worden. En ik kan me voorstellen dat je als slachtoffer dat aanspreekt. Echter besef ook dat er heren thuis zitten die gemanipuleerd zijn. Natuurlijk was en is er machtsmisbruik door heren.  Maar hoeveel dames zullen hun charmes niet gebruikt hebben om hogerop te komen?  Verleiden en manipuleren?  Natuurlijk had zo’n heer ook een keus, net als jij en ik in situaties. (Ik heb het hier niet over gewelddadige situaties!) Maar ook hij kan nu zeggen metoo. Al zal dat niet gebeuren omdat hij als dader gezien en aangewezen wordt.

Laten we vooral  kijken en zien hoeveel er goed gaat. Ik heb veel gewerkt in omgeving met veel heren. En als dame heb je het daar goed.  In mijn ogen vaak beter dan in een werkomgeving met bijna alleen vrouwen.
Ik wil hiermee niet de serieuze en ernstige situaties bagatelliseren. En manipulatie en machtsmisbruik op welke manier dan ook is voor mij uit den boze. Maar laten we ook de andere kant eens bekijken, want daar zitten ook slachtoffers.  En vooral: laten we dit gedrag stoppen door het niet meer te tolereren.  Er is keuze, lust en angst zijn slechte raadgevers.

Met chocola is nog wel wat te manipuleren.